1. Vì sao trẻ hay ăn vạ, cáu giận?
Một số nguyên nhân phổ biến:
• Trẻ mệt, đói hoặc buồn ngủ
• Trẻ chưa diễn đạt được mong muốn bằng lời
• Trẻ muốn được chú ý
• Trẻ bị từ chối điều mình thích
• Thay đổi môi trường sinh hoạt
Hiểu được nguyên nhân giúp người lớn có cách phản ứng phù hợp và hiệu quả hơn.
2. Giữ bình tĩnh – điều quan trọng đầu tiên
Khi trẻ ăn vạ, người lớn cần:
• Giữ giọng nói nhẹ nhàng, tránh quát mắng
• Không phản ứng gay gắt hay mất kiểm soát
• Không so sánh trẻ với người khác
Sự bình tĩnh của người lớn giúp trẻ cảm thấy an toàn và nhanh chóng ổn định cảm xúc.
3. Lắng nghe và gọi tên cảm xúc của trẻ
Thay vì trách mắng, hãy:
• Ngồi xuống ngang tầm mắt với trẻ
• Nói cho trẻ biết bạn hiểu cảm xúc của con:
“Cô/ba/mẹ biết con đang buồn vì…”
• Khuyến khích trẻ nói ra mong muốn của mình
Khi được thấu hiểu, trẻ sẽ dần học cách bày tỏ cảm xúc bằng lời thay vì ăn vạ.
4. Không đáp ứng mọi yêu cầu của trẻ khi ăn vạ
Nếu trẻ ăn vạ để đạt được điều gì đó:
• Người lớn không nên nhượng bộ ngay lập tức
• Nhẹ nhàng giải thích lý do vì sao không thể đáp ứng
• Giữ nguyên lập trường nhưng vẫn thể hiện sự yêu thương
Điều này giúp trẻ hiểu rằng ăn vạ không phải là cách để đạt được mong muốn.
5. Hướng dẫn trẻ cách thể hiện cảm xúc phù hợp
Sau khi trẻ đã bình tĩnh:
• Dạy trẻ cách nói điều mình muốn
• Hướng dẫn trẻ hít thở sâu để bình tĩnh lại
• Khuyến khích trẻ dùng lời nói thay vì khóc, la hét
Việc luyện tập thường xuyên sẽ giúp trẻ kiểm soát cảm xúc tốt hơn.
6. Phòng ngừa cơn cáu giận của trẻ
Phụ huynh có thể:
• Duy trì nếp sinh hoạt ăn – ngủ điều độ
• Chuẩn bị tâm lý cho trẻ trước các thay đổi
• Tạo cơ hội cho trẻ lựa chọn trong phạm vi cho phép
• Khen ngợi khi trẻ biết kiềm chế cảm xúc
Phòng ngừa tốt sẽ giúp giảm tần suất ăn vạ ở trẻ.
⭐️ Trẻ ăn vạ không phải vì trẻ hư, mà vì trẻ đang học cách hiểu và kiểm soát cảm xúc của mình. Sự kiên nhẫn, thấu hiểu và cách ứng xử tích cực của người lớn chính là bài học quý giá giúp trẻ lớn lên tự tin, bình tĩnh và biết yêu thương.
