Trẻ mầm non luôn tò mò, thích khám phá nhưng khả năng nhận biết nguy hiểm còn hạn chế. Chỉ một khoảnh khắc thiếu quan sát, trẻ có thể bị ngã, bỏng, hóc dị vật, ngộ độc, điện giật hoặc gặp tai nạn dưới nước. Vì vậy, phòng tránh tai nạn không chỉ là “trông trẻ thật kỹ” mà còn là chủ động tạo môi trường an toàn, xây dựng thói quen đúng và dạy trẻ những nguyên tắc phù hợp với lứa tuổi.

1. Phòng tránh té ngã

Lắp chắn an toàn ở cầu thang, ban công và cửa sổ; không kê giường, ghế hoặc vật có thể leo trèo sát cửa sổ. Sàn nhà nên khô ráo, lối đi gọn gàng, thảm không bị trượt. Khi trẻ chơi cầu trượt, xích đu hoặc xe chòi chân, người lớn cần quan sát và chọn thiết bị phù hợp độ tuổi.

2. Phòng tránh bỏng và cháy

Để nồi canh, nước nóng, ấm siêu tốc, bàn là, máy sấy, bếp và đồ uống nóng ngoài tầm với. Tay cầm nồi nên quay vào phía trong bếp. Không để trẻ tự pha nước nóng hoặc đứng sát nơi đang nấu ăn. Dạy trẻ hiểu biểu tượng và câu nói đơn giản: “Nóng - không chạm”.

3. Phòng tránh hóc, sặc và nghẹn

Thức ăn cần được cắt nhỏ phù hợp độ tuổi; trẻ nên ngồi yên khi ăn, không vừa ăn vừa chạy nhảy, cười đùa. Tránh để trẻ nhỏ chơi với đồng xu, pin cúc áo, nam châm nhỏ, hạt, nắp bút hoặc đồ chơi có chi tiết dễ nuốt. Nếu trẻ bị nghẹn và không thể ho, khóc hoặc thở, người lớn cần gọi cấp cứu 115 và sơ cứu theo kỹ thuật phù hợp độ tuổi nếu đã được đào tạo.

4. Phòng tránh đuối nước

Không để trẻ một mình gần bồn tắm, xô chậu, bể cá, ao hồ, bể bơi hoặc bất kỳ nơi nào có nước, dù chỉ trong thời gian rất ngắn. Sau khi dùng xong, nên đổ hết nước trong xô/chậu và đóng nắp bồn chứa. Khi đi bơi, trẻ cần có người lớn giám sát trực tiếp; áo phao phải đúng kích cỡ và không thay thế sự giám sát.

5. Phòng tránh ngộ độc thuốc và hóa chất

Thuốc, viên bổ sung, nước giặt, nước tẩy, tinh dầu, hóa chất và thuốc diệt côn trùng phải để trong tủ có khóa hoặc vị trí trẻ không thể với tới. Không sang hóa chất vào chai nước ngọt, chai nước uống. Không gọi thuốc là “kẹo” để dụ trẻ uống vì có thể khiến trẻ tò mò tự lấy dùng.

6. Phòng tránh điện giật và vật sắc nhọn

Che ổ điện không sử dụng, kiểm tra dây điện hở, không để thiết bị điện gần nước. Dao, kéo, kim, dụng cụ sửa chữa và vật dễ vỡ cần được cất riêng. Khi cho trẻ tập sử dụng kéo thủ công, hãy chọn kéo đầu tù và luôn có người lớn hướng dẫn.

7. Phòng tránh tai nạn giao thông và va chạm

Khi đi bộ, trẻ cần nắm tay người lớn, đi trên vỉa hè và chỉ sang đường tại nơi an toàn. Trên ô tô, trẻ cần sử dụng thiết bị an toàn dành cho trẻ em phù hợp với tuổi, chiều cao và cân nặng theo hướng dẫn của nhà sản xuất và quy định hiện hành. Không để trẻ chơi ở bãi đỗ xe, lối ô tô ra vào hoặc khu vực có phương tiện đang di chuyển.

Dạy trẻ 4 nguyên tắc an toàn dễ nhớ

• Không tự ý chạm vào đồ vật mà người lớn đã nói là nguy hiểm.

• Không cho vật nhỏ vào miệng, mũi hoặc tai.

• Không chạy ra đường, ban công, cầu thang hay khu vực có nước khi không có người lớn.

• Khi bị đau, bị mắc kẹt, thấy lửa, thấy hóa chất đổ hoặc gặp điều bất thường: Gọi người lớn ngay.

Khi trẻ bị tai nạn, bình tĩnh là điều rất quan trọng

Người lớn nên đưa trẻ ra khỏi nguồn nguy hiểm, đánh giá tình trạng và gọi 115 khi trẻ khó thở, mất ý thức, chảy máu nhiều, co giật, bỏng nặng, nghi ngờ ngộ độc hoặc có chấn thương nghiêm trọng. Không nên tự áp dụng các mẹo dân gian không rõ cơ sở. Với những gia đình có trẻ nhỏ, việc tham gia một khóa sơ cứu cơ bản cho trẻ em là sự chuẩn bị rất hữu ích.

Phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ mầm non cần sự kết hợp giữa môi trường an toàn, sự giám sát phù hợp và giáo dục kỹ năng từng bước. Khi cha mẹ chủ động loại bỏ nguy cơ và lặp lại những quy tắc đơn giản hằng ngày, trẻ sẽ dần hình thành ý thức tự bảo vệ mà vẫn được tự do khám phá trong giới hạn an toàn.