7 điều cha mẹ nên luyện cùng con từ hôm nay

|
Điều quan trọng nhất • Dạy kỹ năng tự bảo vệ không phải để trẻ sợ thế giới xung quanh, mà để trẻ biết nhận ra tình huống không an toàn và tìm đúng người giúp đỡ. • Trẻ mầm non học tốt nhất qua việc lặp lại, đóng vai và thực hành những câu nói ngắn, dễ nhớ. |
Trẻ nhỏ rất tò mò, thân thiện và thường tin lời người lớn. Đây là nét đáng yêu của tuổi thơ nhưng cũng khiến trẻ cần được trang bị những kỹ năng đơn giản để tự bảo vệ mình. Cha mẹ không cần dùng những câu chuyện quá đáng sợ. Thay vào đó, hãy biến việc học kỹ năng an toàn thành những tình huống gần gũi, được luyện đi luyện lại trong sinh hoạt hằng ngày.
|
1. Dạy trẻ biết nói “Không” và tìm người lớn tin cậy |
Trẻ cần biết rằng khi cảm thấy sợ, khó chịu, bị ép buộc hoặc có người yêu cầu làm việc mà trẻ không muốn, trẻ được quyền nói “Không”, lùi ra xa và tìm người lớn tin cậy. Cha mẹ có thể luyện cho trẻ câu ngắn: “Không ạ! Con không thích.”, “Con sẽ gọi bố mẹ/cô giáo.”
|
2. Giúp trẻ hiểu về vùng riêng tư của cơ thể |
Cha mẹ nên gọi tên các bộ phận cơ thể một cách bình tĩnh, phù hợp lứa tuổi và giải thích rằng những vùng được đồ lót che kín là vùng riêng tư. Trẻ cần báo ngay cho bố mẹ hoặc cô giáo nếu có ai cố tình nhìn, chạm vào, yêu cầu trẻ chạm vào cơ thể họ, chụp ảnh hoặc bắt trẻ giữ bí mật khiến trẻ không thoải mái.
|
3. Không tự ý đi theo người lạ hoặc nhận đồ khi chưa được phép |
Hãy dạy trẻ rằng dù người lạ có nói “Mẹ nhờ cô/chú đón con”, “Cô có quà cho con” hay “Đi tìm giúp cô một con vật bị lạc”, trẻ vẫn phải hỏi lại người lớn quen thuộc. Gia đình có thể đặt một “mật khẩu đón con” đơn giản chỉ người thân biết để dùng trong tình huống đặc biệt.
|
4. Khi bị lạc: đứng lại - tìm người hỗ trợ - nói thông tin cần thiết |
• Không chạy đi tìm bố mẹ theo nhiều hướng vì càng dễ đi xa vị trí ban đầu.
• Tìm người mặc đồng phục như bảo vệ, nhân viên cửa hàng, công an hoặc một người lớn đang đi cùng trẻ nhỏ để nhờ giúp.
• Biết nói tên của mình, tên bố/mẹ và ít nhất một số điện thoại của người thân khi trẻ đã đủ khả năng ghi nhớ.
• Không đi ra bãi xe, nhà vệ sinh vắng hoặc lên xe của người lạ để “đi tìm bố mẹ”.
|
5. Kỹ năng khi có cháy hoặc khói |
Trẻ cần được dạy nguyên tắc rất đơn giản: không trốn dưới gầm giường hay trong tủ; gọi người lớn; di chuyển ra lối thoát an toàn theo hướng dẫn; không quay lại lấy đồ chơi. Cha mẹ có thể chỉ cho trẻ biết lối ra của ngôi nhà, vị trí cầu thang và cùng chơi trò giả định “Nếu nghe chuông báo cháy thì con làm gì?”.
|
6. An toàn khi đi đường, đi thang máy và ở nơi công cộng |
• Nắm tay người lớn khi qua đường, không chạy bất ngờ khỏi vỉa hè hoặc giữa các xe đang đỗ.
• Không tự ý bấm mở cửa thang máy rồi chạy ra ngoài khi chưa có người lớn đi cùng.
• Không chơi gần lan can, cửa sổ, hồ nước, khu vực đang thi công hoặc nơi có biển cảnh báo.
• Khi đến chỗ đông người, cha mẹ nên thống nhất trước một điểm đứng chờ nếu chẳng may bị tách nhau.
|
7. Trẻ cần nhớ những thông tin nào? |
Tùy độ tuổi, cha mẹ có thể giúp trẻ nhớ dần: họ tên của mình; tên bố/mẹ; số điện thoại của bố hoặc mẹ; tên trường/lớp. Với trẻ nhỏ chưa nhớ được số điện thoại, có thể chuẩn bị thẻ thông tin đặt trong ba lô khi đi chơi xa hoặc tham gia hoạt động đông người.
|
Làm thế nào để dạy mà không khiến trẻ sợ hãi? |
1. Dùng tình huống giả định ngắn và đổi vai để trẻ được thực hành câu từ chối, cách kêu cứu và tìm người lớn đáng tin cậy.
2. Khen trẻ khi con biết từ chối, biết gọi người lớn hoặc nhớ đúng quy tắc; sau đó lặp lại kỹ năng này ở những tình huống khác nhau.
3. Luôn nhấn mạnh rằng trẻ có thể kể mọi chuyện với bố mẹ và cô giáo, kể cả khi ai đó yêu cầu trẻ phải giữ bí mật.
Cha mẹ có thể biến việc luyện kỹ năng thành những trò chơi ngắn như “Con sẽ nói gì?”, “Tìm lối ra” hoặc ghép thẻ nhớ số điện thoại. Khi được thực hành thường xuyên bằng sự bình tĩnh và yêu thương, trẻ sẽ dần biết quan sát, biết tìm sự giúp đỡ và tự tin bảo vệ bản thân hơn.