Tháp dinh dưỡng phù hợp cho trẻ ăn dặm (Nguồn: Vinmec)
Tháp dinh dưỡng cho trẻ ăn dặm là mô hình có hình dạng kim tự tháp và được chuẩn hóa. Nhóm chất quan trọng sẽ được bố trí từ dưới lên trên và giảm dần theo nhu cầu của cơ thể trẻ. Dựa theo mô hình này mẹ có thể hình dung được sơ qua về cách phân bố lượng thức ăn thuộc nhóm các chất dinh dưỡng khác nhau trong mỗi bữa ăn của trẻ.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng chỉ ra rằng, trẻ nhỏ từ 6 tháng tuổi đến 6 tuổi có nhu cầu các chất dinh dưỡng cần bổ sung khác nhau nên tháp dinh dưỡng cũng thay đổi nhất định. Do đó, mẹ cần tìm hiểu về thành phần các nhóm dinh dưỡng để biết được tầm quan trọng trong cân bằng mỗi bữa ăn của trẻ. Khi xây dựng tháp dinh dưỡng, cha mẹ cần hiểu rõ cách cho bé ăn dặm sao cho cân bằng giữa tinh bột, đạm, chất béo và rau củ.
Bé nên ăn dặm tốt nhất khi từ 6 tháng tuổi
Trẻ có thể ăn dặm khi được 6 tháng tuổi. Tuy nhiên, nếu bé có những dấu hiệu sớm của việc ăn dặm hãy cho bé làm quen với thức ăn từ 5 tháng tuổi, có thể cho bé tập ăn dặm bằng những thức ăn lỏng trước nhưng vẫn nên cho bé duy trì bú mẹ như bình thường.
Một số dấu hiệu chứng tỏ bé đã sẵn sàng ăn dặm:
Với những dấu hiệu này ba mẹ hãy chuẩn bị cho con ăn dặm sớm để con tập làm quen với đồ ăn và lâu dần sẽ hấp thụ được nhiều dưỡng chất tối đa.
>>> Đọc thêm: Tiết lộ phương pháp cho bé ăn dặm đúng cách chuẩn khoa học nhất
Tháp dinh dưỡng cho trẻ ăn dặm sẽ bao gồm nhiều nhóm thực phẩm khác nhau, theo mô hình kim tự tháp. Phần đáy tháp chính là nhóm thực phẩm cần bổ sung nhiều, sẽ giảm dần khi lên cao tương ứng với nhóm thực phẩm nên hạn chế ăn hoặc ăn ít.
Mô hình tháp dinh dưỡng có tác dụng giúp cha mẹ dễ dàng tham khảo cách chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ tối ưu nhất. Nhóm thực phẩm chính trong tháp dinh dưỡng cho trẻ ăn dặm bao gồm:
Nhóm tinh bột đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của trẻ
Vị trí đầu tiên trong nhu cầu dinh dưỡng cho trẻ ăn dặm chính là nhóm tinh bột như ngũ cốc, đường chế biến. Các sản phẩm trong nhóm này sẽ được cơ thể chuyển hóa thành đường glucose có tác dụng cung cấp năng lượng cho cơ thể hoạt động.
Nhóm thực phẩm này cũng chiếm đến 60% tổng khẩu phần ăn của trẻ trong độ tuổi ăn dặm với tác dụng điều hòa cơ thể. Do đó, sẽ tạo nên được các mô, tế bào và hỗ trợ sự phát triển hệ thần kinh, trí nào của trẻ.
Để bổ sung nhóm chất này cho trẻ ăn dặm mẹ hãy thêm vào khẩu phần ăn những thực phẩm quen thuộc như khoai tây, gạo, khoai lang, bún, phở….
Bổ sung thực phẩm giàu vitamin và chất xơ cho trẻ ăn dặm
Nhóm thực phẩm quan trọng thứ hai sau tinh bột là nhóm giàu vitamin và chất xơ, chính là các loại rau củ quả. Thực phẩm này là nguồn cung cấp chất xơ, chất chống oxy hóa và các loại vitamin, khoáng chất dồi dào cho cơ thể trẻ.
Bổ sung rau củ quả thường xuyên vào các bữa ăn không chỉ cải thiện hệ tiêu hóa cho bé mà còn tăng cường sức đề kháng, bổ sung được đầy đủ các vi chất thiết yếu. Hãy thêm vào bữa ăn của bé các loại rau xanh như súp lơ, cải chíp, bông cải… và các loại củ có màu sắc như củ dền, cà rốt… hay các loại hoa quả theo từng mùa.
Mỗi loại vitamin đều có công dụng khác nhau và cung cấp hàm lượng dưỡng chất quan trọng cho cơ thể trẻ.
Ngoài ra, mỗi ngày nên bổ sung sắt để hạn chế nguy cơ thiếu máu, bổ sung kẽm và canxi để củng cố hệ xương, răng chắc khỏe, thúc đẩy cơ thể bé tăng trưởng ổn. Mỗi ngày nên cho bé ăn khoảng 300g các loại rau củ khi đang ăn dặm.
Nhóm sữa và các sản phẩm chế biến từ sữa
Sữa mẹ, sữa công thức hoặc những sản phẩm chế biến từ sữa như sữa chua, váng sữa, phô mai, bơ đều là nguồn bổ sung những dưỡng chất thiết yếu, canxi và các axit béo cho cơ thể trẻ. Dù đã bước sang giai đoạn ăn dặm nhưng sữa vẫn là nguồn dinh dưỡng quan trọng mà bé cần bổ sung đầy đủ mỗi ngày.
Các bé trong thời điểm đang ăn dặm đến khi 1 tuổi cần đảm bảo lượng sữa mỗi ngày đạt khoảng trên 500ml – 900ml. Lưu ý các bé uống quá ít sữa dưới 500ml mỗi ngày có nguy cơ bị thiếu dinh dưỡng cao hơn so với các bé uống đủ sữa.
Các chế phẩm khác từ sữa như phô mai, sữa chua, váng sữa hãy thêm vào bữa phụ cho trẻ. Mẹ có thể tự chế biến được nhiều món hấp dẫn từ các chế phẩm sữa để kích thích bé ăn ngon, hứng thú ăn.
Trẻ ăn dặm cần cung cấp đủ lượng chất béo cần thiết
Chất béo có vai trò quan trọng đối với sự phát triển cả về thể chất và trí nào của trẻ đang ăn dặm. Chất béo có tác dụng duy trì hoạt động sống của các tế bào, dự trữ và cung cấp mức năng lượng cần thiết cho các hoạt động trong cơ thể.
Đặc biệt, chất béo được biết đến là dung môi có tác dụng hòa tan các vitamin tan trong dầu mỡ như A, D, E, K.
Để bổ sung chất béo cho bé đang ăn dăm, mẹ có thể thêm vào cháo hoặc đồ ăn của bé một lượng dầu ăn phù hợp với lứa tuổi như dầu olive, dầu gạo, dầu gấc, dầu cải, dầu mè… Lượng chất béo cho bé từ 6 – 12 tháng tuổi sẽ dao động khoảng 20 – 30ml hàng ngày.
Nhu cầu muối và đường của trẻ ăn dặm
Lưu ý trẻ dưới 1 tuổi đang ăn dặm mẹ tuyệt đối không thêm muối, mắm vào đồ ăn của bé. Do lượng vi chất muối có trong sữa, thực phẩm đáp ứng đủ nhu cầu hàng ngày của trẻ.
Các bé trên 1 tuổi mẹ có thể thêm 1 lượng muối nhỏ vào khẩu phần ăn hàng ngày nhưng cũng không được lạm dụng quá nhiều vì sẽ dễ mắc các bệnh về thận. Ăn mặn quá sớm cũng gây ra nhiều hậu quả như bé biếng ăn, dễ chán ăn, suy dinh dưỡng và khó hấp thu chất.
Mẹ cũng cần tuyệt đối tránh cho bé ăn những thực phẩm có chứa đường hóa học. Các loại đồ ăn nhanh, bánh kẹo đều chứa nhiều thành phần khó tiêu, lâu tan dẫn đến các chất trong cơ thể bị dư thừa. Tích tụ thời gian dài sẽ khiến bé dễ bị béo phì, tiểu đường và mắc các bệnh tim mạch.
Do đó, hãy bổ sung đường tự nhiên tốt nhất cho bé từ hoa quả. Lưu ý bé dưới 1 tuổi mẹ nên pha loãng nước hoa quả rồi cho bé tập làm quen dần.
>>> Theo chuyên gia dinh dưỡng: Bé mấy tháng ăn được thịt bò?
Trong quá trình chế biến thực phẩm theo tháp dinh dưỡng cho bé ăn dặm, mẹ cần nấu đúng cách để giữ được hàm lượng chất dinh dưỡng cao nhất, hãy lưu ý như sau:
Tháp dinh dưỡng cho trẻ ăn dặm được ví như công cụ hữu ích để cha mẹ lựa chọn được các thực phẩm lành mạnh, đủ dinh dưỡng trong chế độ ăn của trẻ. Cha mẹ có thể lựa chọn thực đơn hàng ngày bằng cách đăng ký tham gia Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé cho bé đang ăn dặm được phát triển toàn diện, cân bằng dinh dưỡng, thúc đẩy bé phát triển tốt nhất cả về trí tuệ, cân nặng và chiều cao.
